5 April 1814 | Lord Charles Somerset arriveer

Somerset-Oos_NG_kerk_2.jpg

Die Oos-Kaapse dorp Somerset-Oos is een van twee Suid-Afrikaanse dorpe wat na lord Charles Somerset genome is. Die plaaslike NG gemeente se eerste predikant, ds. George Morgan, was een van die Skotse predikante wat lord Charles na Suid-Afrika laat kom het om die plaaslike bevolking te help verengels.

Goewerneur begin Kaap verengels

Die eerste Britse goewerneur van die Kaap nadat dit ’n Britse kolonie geword het, lord Charles Somerset (1761–1831), het op hierdie of die volgende dag in Tafelbaai aangekom om sy ampstermyn as goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop te begin. Dit was deurentyd stormagtig, hoofsaaklik weens sy outokratiese ingesteldheid.

Lord_Charles_Somerset.png

Lord Charles Somerset.

Die Britse Laerhuis het gereeld aantygings van uitspattigheid en finansiële onbevoegdheid bespreek. Hy het egter ook opreg in die bevordering van die landbou belanggestel en altyd die 1820-Setlaars in tye van nood bygestaan.

Sy groot stryd teen persvryheid het hom laat swaarde kruis met Thomas Pringle en John Fairbairn, wie se South African Commercial Advertiser hy probeer onderdruk het.

Ook het hy dr. George Thom van die Londense Sendinggenootskap in 1820 afgevaardig om in Skotland na predikante vir die NG Kerk te gaan soek om te voorsien in die groot behoefte aan predikante vir nuwe of vakante gemeentes. Die tekort aan predikante sou redelik maklik uit Nederland aangevul kon word, maar die Britse owerheid het verkies om predikante van die Skotse Presbiteriaanse Kerk na Suid-Afrika te bring.

Die Skotse Kerk het groot ooreenkomste met die Calvinistiese NG Kerk vertoon, maar boweal was die voornemende predikante almal Engelssprekend en sou dit die verengelsing van die Kaapkolonie aanhelp. Die Kweekskool wat predikante vir die NG Kerk kon oplei, is eers in 1859 gestig (toe daar reeds 80 gemeentes bestaan het), en weinig Afrikaners het destyds na Europa gegaan om hulle as leraar te bekwaam.

Dr. Thom het in oorleg met graaf Bathurst, Britse koloniale sekretaris, ’n plan beraam om proponente van die Kerk van Skotland te oortuig om die leraarsamp in die NG Kerk te aanvaar, nadat hulle eers vir ’n ruk die Hollandse taal in Nederland sou gaan aanleer. Kommissies is in Aberdeen en Glasgow gestig om proponente te werf.

Die kommissie van Aberdeen stuur di. Andrew Murray sr., Colin Fraser en George Morgan, wat onderskeidelik in die gemeentes Graaff-Reinet, Beaufort-Wes en Somerset-Oos geplaas word. Die kommissie van Glasgow stuur di. Henry Sutherland, Alexander Smith en William Ritchie Thompson, wie se eerste gemeentes onderskeidelik Worcester, Uitenhage en Stockenström was.

Colesberg 1870

Op Colesberg het ds. Thomas Reid, wat ingevolge Somerset se plan om die Kaap te verengels as predikant uit Skotland laat kom is, meermale uiters taktloos en selfs beledigend opgetree en daartoe bygedra dat talle lidmate afgeskei en by die Gereformeerde Kerke aangesluit het..

Van dié predikante het goed in Suid-Afrika aangepas en die stamvaders van bekende Afrikaanse families geword, maar ander, soos ds. Thomas Reid wat in 1836 na die Kaap gekom het as eerste leraar van die NG Gemeente Colesberg, het min begrip vir die Afrikaans-Hollandse boeregemeenskap se wêreldbeskouing getoon en talle van sy lidmate daartoe gedryf om af te skei en hulle by die Gereformeerde Kerke te voeg.

Na lord Charles is die dorpe Somerset-Oos en Somerset-Wes genoem. Na sy vader, die hertog van Beaufort: Port Beaufort, Fort Beaufort, Beaufort-Wes. Na sy ouer broer, die markies van Worcester: Worcester.

Nadat hy na Engeland ontbied is om sy optrede te verduidelik, bedank hy in April 1827, waar hy vier jaar later op 20 Februarie sterf.


Ouma ritme

Laat 'n boodskap

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

Connecting to %s